پاناسونیک و یک دنیا خلاقیت !

كونوسوكی ماتسوشیتا در سال ۱۸۹۴ در دهكده‌ای در كشور ژاپن به نام واسامورا به دنیا آمد. ماتسوشیتا فرزند كوچك خانواده ده نفری خود بود. بر پایه معیار‌های ژاپنی آغاز سده بیستم، افراد خانواده ماتسوشیتا را می‌توان خانواده مرفه به شمار آورد اما در سال ۱۸۹۹ به دلیل ورشكستگی پدر، اوضاع اقتصادی خانواده فروپاشید و مرحله جدیدی از زندگی برای ماتسوشیتا و خانواده اش آغاز شد.

ترك محل سكونت، دوری از خانواده، ترك تحصیل، پرداختن به كار سخت، مصائبی بود كه ورشكستگی پدر برای او به ارمغان آورد.

به دلیل فقر و بیماری و نداری، ماتسوشیتا در ۲۷ سالگی خود، تمام اعضای خانواده خود را از دست داده بود. این سالها همراه با ابتلاء وی به نوعی بیماری ریوی بود كه تا پایان عمرش گریبان گیر او بود. او در سال ۱۹۱۷، در حالی كه در شغل خود موفق بود شركت محل كار خود را ترك كرد و تصمیم گرفت از آن به بعد برای خود كار كند. او از یك دوران كودكی سخت، یك دوره شاگردی، كارآموزی فرهیخته گردید و به راهی تازه گام نهاد.

ماتسوشیتا در سال ۱۹۱۷ با ۱۰۰ ین پس انداز خود و چهار نفر دستیار، كسب و كار خود را آغاز كرد. این مبلغ برابر ۵ ماه حقوق وی بود. كارخانه ماتسوشیتا در درون خانه‌ای اجاره‌ای دو اتاقه وی برپا گردید. همه سطح موجود برای كاركردن ۵/۱۴ متر مربع بود. در آن زمان كاركنان كارخانه ماتسوشیتا نه تجربه كاری داشتند و نه صاحب منابع مالی و پیوند و ارتباطات بودند. در این زمان ماتسوشیتا كار خود را با تولید یك محصول و آن هم نوعی سرپیچ اغاز كرد عناصر چهارگانه خلاقیت، خطرپذیری، سخت كوشی، فروتنی و شیوه‌های جدید مدیریتی ماتسوشیتا باعث شد كه در طی ۷۲ سال از تأسیس كارخانه ماتسوشیتا، محصولات این كارخانه (پاناسونیك) برای تمام مردم دنیا شناخته شده باشد و كمتر سازمانی در طول عمر خود به موفقیت‌هایی كه كارخانه ماتسوشیتا دست یافت، دست یافته باشد.
در این سالها، او نه تنها شرافت و بزرگی خانواده را باز گرداند، بلكه جلال و شكوه اقتصادی و اجتماعی گذشته را پشت سر گذاشت. ثروت او چنان فزون شد كه مقایسه دارایی‌های وی با پدر یا پدربزرگ وی بی‌معنی بود.
زندگی ماتسوشیتا مانند زندگی افسانه‌ای پریان بود كه به حقیقت می‌پیوست. در حقیقت زندگی وی شبیه به قطار تندرو شهر بازی بود كه با سرعت به قله می‌رسید و با شتاب در سرازیری قرار می‌گرفت. كودك تهی دست سالهای ۱۸۹۹ به جایگاهی رسید كه در پایان عمر خدمات نیكوكارانه وی بالغ بر ۲۷۶ میلیون دلار شد. چندین كتاب در مورد مدیریت و سرشت آدمی به نگارش درآورد كه سرلوحه برنامه مدیران شد.

تأسیس مؤسسه صلح و شادمانی، تأسیس دانشگاه مدیریت و حكومت ماتسوشیتا، پدیدآوردن جایزه ژاپن، از جمله كارهای برجسته وی در دهه پایانی عمرش است. دریافت دكترای افتخاری از دانشگاه واسدا، دریافت نشان شهر لوس آنجلس، دریافت نشان از سوی دولت هلند از جمله دستاورد‌های اوست. كونوسكی ماتسوشیتا در ساعت ۱۰ بامداد ۲۷ آوریل ۱۹۸۹ در بیمارستان درگذشت.

● رمز موفقیت ماتسوشیتا:
ماتسوشیتا علت موفقیت خود را چنین توصیف می‌كند: «كلید كامیابی در پدید آوردن محصول، داشتن درجه دكترا، یا داشتن بودجه كلان در واحد پژوهش و گسترش نبود. بلكه در تلاش، زحمت كشیدن و عرق ریختن كاركنان شركت بود». وی رویكردی جدید و متفاوت از زمان خود به كاركنان خود داشت. از نظر وی، سرمایه‌های یك سازمان، كاركنان آن هستند. توجه به «خرد گروهی»، «نظام بخشی»، «تعیین مأموریت سازمان»، از شیوه‌های مدیریتی وی به شمار می‌آیند؛ شیوه‌هایی كه پس از گذشت چندین دهه از پیاده‌سازی آنها توسط ماتسوشیتا، در سازمانهای كنونی مطرح می‌گردند.
با توجه به نحوه زندگی و عملكرد ماتسوشیتا، وی علاوه بر خصوصیاتی همچون خلاقیت، خطر پذیری، تلاش، فروتنی كه ویژگی مشترك كارآفرینان دیگر نیز می‌باشد، دارای ویژگی فوق‌العاده‌ای بود كه می‌توان آن را رمز موفقیت وی نامید و آن هم «ظرفیت بالا برای برانگیختن دیگران است.

● ویژگی مدیریتی ماتسوشیتا:
▪ توجه به خرد گروهی
▪ پیاده سازی نظام بخشی در سازمان
▪ كاهش هزینه
▪ تولید فراورده‌هایی كه بهتر از فراورده‌های موجود در بازار است، بطوری كه به قیمت كمتر از نرخ بازار به فروش برسند
▪ ساعت كار متمادی
▪ صرفه جویی در همه موارد
▪ سازمان باید از راههای ابتكاری كه از راه عدالت و انصاف هم دور نگردد تأمین مالی شود
▪ با كاركنان طوری رفتار گردد كه گویی اعضاء خانواده هستند
▪ سرعت در كار
▪ توجه به تبلیغات
▪ اندیشیدن در قالب گسترده بازرگانی و نه در قالب وظیفه باریك خویش

● اصول اعتقادی ماتسوشیتا:
▪ خدمت به مردم:
فراهم آوردن فراورده‌ها و خدمات با كیفیت بالا به قیمت عادلانه و معقول تا از این راه به راحتی زندگی و شادمانی مردم در سراسر جهان یاری داده شود.
▪ انصاف و امانت:
منصف بودن در همه داد و ستد‌های بازرگانی و رفتار شخصی و همواره به داوری‌های آزاد پرداختن و رها شدن از پیش پندارها.
▪ كار گروهی برای غایت همگانی: گردآوری تواناییها و قدرت اراده برای انجام دادن هدف‌های مشترك در فضای اعتماد متقابل و رعایت كامل آزادی و استقلال فردی.
كوشش خستگی ناپذیر برای بهتر كاركردن.
▪ احترام و فروتنی:
احترام به حقوق دیگران، حفظ نظم اجتماعی.
▪ همسازی با قوانین طبیعی:
پیروی از قوانین طبیعی و سازگار ساختن اندیشه و عمل با اوضاع در حال تحول و دگرگونی، تا از این راه در همه كوششها، پیشرفت و كامیابی تدریجی ولی پیوسته باشد.
▪ حق‌شناسی در برابر نعمت‌ها.

● دیدگاه فلسفی ماتسوشیتا:
▪ انسان به طور ذاتی موجودی خوب و مسئول است.
▪ نژاد انسان برای رشد و پیشرفت، چه مادی و چه معنوی، ظرفیت بالایی از خود نشان داده است
انسان قدرت گزینش دارد.
▪ ما دارای ظرفیت بكار بردن منابع مادی و فكری برای رویارویی با دشواریهای زندگی در جهان هستیم. حل موضوعات دشوار، بیش از هر چیز به ذهن و شوق یادگیری نیاز داریم